lunes, 22 de julio de 2013

Barquitos! (Euskal Bateleroak + Albaola)

Muy buenas,
Va de barquitos!
Este finde ha habido una concentración de embarcaciones tradicionales en el puerto de Donosti coincidiendo con las fiestas del Carmen:
http://gaur.donostia.org/es/embarcaciones-tradicionales-atracaran-en-la-concha-poniendo-asi-el-broche-al-7o-hito/

El sábado, concentración de embarcaciones tradicionales:

La jornada empezará a las 9:00 horas con el botado de las embarcaciones tradicionales en el puerto donostiarra y en Ondartxo (Pasai San Pedro), que se dirigirán a Pasaia para encontrarse a medio camino y navegar juntas hasta Donostia.

Estas embarcaciones tradicionales de vela y remo pertenecen a miembros de las asociaciones Albaola y Euskal Bateleroak, que promueven la cultura y el patrimonio marítimo. En su defensa del mar, leerán un manifiesto en el que, como pueblo marino, se reivindicará su recuperación, conservación, investigación, disfrute…

Las embarcaciones harán su entrada en la bahía de la Concha a las 11:00 horas, ofreciendo una imagen que nos retrotraerá a 1813 y al aspecto que la bahía podía tener hace 200 años, antes de la destrucción de la ciudad. A su llegada al puerto donostiarra serán recibidas con música de trikitixa y cohetes. Y a las 14:00 habrá kaxarranka frente a la iglesia de San Pedro del puerto con el grupo Eskola Euskal Dantza Taldea y foto de familia de todas las personas participantes.

Se expondrán en la bahía hasta que a las 16:00 horas participen en una regata de exhibición presentada por Andoni Etxarri. Antes, a las 14:30 horas, se celebrará la comida popular de las fiestas del Carmen en el puerto, ambientada con una romería.

Las embarcaciones tradicionales saldrán del puerto para participar en la regata al ritmo de un otxote del Coro Easo. Después de la regata, de 17:00 a 20:00 horas se podrá visitar en la sala Nautilus del Aquarium la exposición “Carta de navegación”, realizada por la artista vitoriana Laura Arana, que presta atención al agua como elemento natural y presente en el día a día a través de vídeos y 28 fotografías. La exposición, que estará hasta el 15 de septiembre en el Aquarium, se podrá visitar de manera gratuita este sábado en el horario señalado.

Para terminar la jornada, a las 19:00 horas, coincidiendo con las Fiestas del Carmen, habrá sardinada en el puerto.
http://euskalbateleroak.blogspot.com.es/2013/06/itsasoari-zelatan.html 



Larunbata hilak 20:
•9:00 Ontziak uretara
•10:00 Pasaiarantz abiatu hortik datozenekin elkartu ahal izateko
•12:00 Erakustaldia badian eta 1. kai-muturrean, itsasoan, Nautikoaren aurrean (*1)
•14:00 Bazkaria (Karmengo festak)
•16:00 Sasi-estropada aurkezle batekin lagunduta
•18:00 Txokolatada.
•21:00 Kandelen pizketa besteekin batera (guztientzako, 20an eta 21ean parte hartuko duten guztiekin)
•22:00 Urgullera lotara (hau irekia da)
http://www.albaola.com/ 



Bueno, lo que se pudo ver:



Ok, es la tercera vez que vemos este barco y, no, no tiene nada que ver con los miembros del grupo Gojira:
http://www.metal-archives.com/board/viewtopic.php?p=2067138#p2067138



























Lo bonito habría sido salir de Pasajes con éllos para toparnos a medio camino con los que venían de Donosti y tirar todos hacia el puerto pero mi hermano estaba de resaca y me tuve que conformar con verlo todo desde la entrada del puerto. 

Actualización a 03/08/2013:
Esta tarde he estado en Albaola ya que  se celebraba la inclusión de la estación ballenera vasca de Red Bay (Canadá) en la lista de Patrimonio de la Humanidad de la Unesco. Han aprovechado para hablarnos del proyecto y sus futuros objetivos y se ha realizado una pequeña videoconferencia con Red Bay mediante Skype.
Ok, a pesar de que no veo mención ninguna al acto en las web y blog de Albaola, un poco de info:
http://whc.unesco.org/en/list/1412
Brief Description:

Red Bay, established by Basque mariners in the 16th century at the north-eastern tip of Canada on the shore of the Strait of Belle Isle is an archaeological site that provides the earliest, most complete and best preserved testimony of the European whaling tradition. Gran Baya, as it was called by those who founded the station in 1530s, was used as a base for coastal hunting, butchering, rendering of whale fat by heading to produce oil and storage. It became a major source of whale oil which was shipped to Europe where it was used for lighting. The site, which was used in the summer months, includes remains of rendering ovens, cooperages, wharves, temporary living quarters and a cemetery, together with underwater remains of vessels and whale bone deposits. The station was used for some 70 years, before the local whale population was depleted.
http://en.wikipedia.org/wiki/Red_Bay,_Newfoundland_and_Labrador 

Documental Apaizak Obeto:
http://www.albaola.com/itsasotikbegira/?p=901 







Construcción de la réplica del ballenero San Juán:
http://www.albaola.com/itsasotikbegira/?p=445
http://www.diariovasco.com/20130114/mas-actualidad/cultura/comienza-reconstruccion-sera-embajadora-201301121952.html
http://www.deia.com/2013/03/04/ocio-y-cultura/cultura/navegando-hacia-2016




http://www.blogseitb.com/rogeblasco/2013/01/29/xabier-agote-y-jon-maia-reconstruccion-de-la-nao-ballenera-san-juan/
http://www.hirian.com/tag/albaola/
http://www.euskalkultura.com/noticias/el-proyecto-de-construir-en-pasaia-una-replica-de-la-nao-ballenera-vasca-san-juan-hundida-en-aguas-del-labrador-en-1565-logra-el-placet-canadiense-en-gara?language_sync=1
http://arqueosub-iberica.forumotion.com/t33-asociacion-albaola-y-la-recuperacion-de-la-memoria-maritima

http://www.labradorcoastaldrive.com/home/35
Beneath the Harbour's Waters:

The discipline was still relatively new when a team of underwater archaeologists from Parks Canada, led by Robert Grenier, arrived in Red Bay in 1978. Their initial dives located a wreck which they believe to be the San Juan, a galleon which Barkham's research indicated had wrecked in the harbour at Red Bay in the fall of 1565. Six years of underwater archaeology revealed the most complete 16th century ocean-going vessel excavated to date. Two other galleons were located in the harbour as well as several smaller boats associated with the whaling industry.

Among the smaller vessels found was a whaling boat known as a chalupa. Its position beneath the larger vessel helped preserve the chalupa and allowed it to be conserved and restored for display at Red Bay National Historic Site of Canada. The unique construction of the chalupa made it an exceptional boat for hunting whales, and its overall shape and design are still in use today.
http://www.machuproject.eu/machu_cms/VoC/VoC_Wreck_View.php?mode=standalone&wreck_id=173&puid=&preview= 
TypeA 16th century Basque whaling ship.ca. 280 tons. crew : 75 In December 1565, disaster struck at Red Bay. The San Juan de Pasajes, while riding at anchor in the bay with other whaling ships, broke its moorings during a storm, struck the island and sank with a full load of 1000 casks of oil.

Type     Galleon    
Description     Basque whaling ship    
Period     16th century    
location     Red Bay, Canada    
status     excavated    
References     yes    
Specials     Basque whaling    
Date of loss     December 1569
http://bertan.gipuzkoakultura.net/23/caste/12.php

Actualización a 18/09/2013: Mira tú qué casualidad que estas vacaciones me topé con un irlandés y, entre otras cosas, estuvimos hablando sobre este tema. Pues, resulta que tienen algo parecido ya que también han recreado un viaje similar:
http://en.wikipedia.org/wiki/Brendan
http://en.wikipedia.org/wiki/Tim_Severin

Actualización a 11/11/2013: El sábado estuve por la zona para ver las olas y pude ver que ya han avanzado bastante con el cobertizo donde se construirá el ballenero:
http://viviendoapesardelacrisis.blogspot.com.es/2013/11/temporal.html



Actualización a 10/07/2015: Ok, a raíz del tema del curso de vela (http://viviendoapesardelacrisis.blogspot.com.es/2015/05/curso-de-vela.html) se me ha ocurrido que estaría MUY bien el hacer una salida con la gente de Albaola para catar una embarcación clásica a remo o vela. Estoy en éllo.
P.D: Nuevo spot "Historia egiten ari gara" (Estamos haciendo historia):




Actualización a 30/01/2016: Y otros! Ontziola Mutiozabal en Orio:
http://orio.eus/eu/albisteak/item/3727-aldundiak-eta-orioko-udalak-hitzarmen-bat-sinatu-dute-udalak-mutiozabal-ontziola-eskura-dezan
Aldundiak eta Orioko Udalak hitzarmen bat sinatu dute, Udalak Mutiozabal ontziola eskura dezan
Asteartea, 26 Urtarrila 2016

Kultura diputatu Denis Itxasok eta Orioko alkate Jose Angel Zalduak hitzarmena sinatu dute gaur, urtarrilak 26, eguerdiko 12:00etan, Udalak Mutiozabal ontziola eros dezan.

Aldundiak 47.981 euroko diru-laguntza emango dio Orioko Udalari erosketa horretarako; kostu osoa, alegia.

Euskal ontzigintza tradizionalaren erakusle bikaina
Denis Itxasok Mutiozabal ontziola berreskuratzearen garrantzia azpimarratu du ekitaldian. "Euskal ontzigintzaren tradizioaren erakusle bikaina da eta guri dagokigu memoria bizirik mantentzea. Horretarako, ezinbestekoa da gure ondarea babestea", esan du.

Itxasok gogora ekarri du Gipuzkoak itsasoarekin eta ontzigintzarekin izan duen lotura. Lotura horrek emakume eta gizonen bizimodua baldintzatu du. "Itsasoa gure nortasuna da eta Aldunditik ahalegin berezia egiten dugu ondare hori bizirik mantentzeko. Horregatik babesten ditugu gizon eta emakume haien bizimodua gogora ekartzen digun Donostiako Untzi museoa edota XVI. Mendeko San Juan baleontziaren erreplika eraikitzen ari den Albaola Museoa".

"Baina ondarea babestea eta ezagutzera emateaz gain, Aldundian jakin badakigu itsasoak balio kultural eta turistiko handia duela. Gipuzkoak kalitatezko turismoa eskaintzen du, besteak beste, kultura eskaintzen duelako. Eta lehen aipatu ditudan museoak oso erakargarriak dira. Horregatik, ontziola honek gure iragana erakusteaz gain, Oriora bisitariak erakartzea espero dut. Gainera, bisitari horiek xarma handia duen herria ezagutzeko aukera izango dute", adierazi du Itxasok.

Bi urteko epea, berreskuratze-lanak egiteko
Jose Angel Zaldua alkateak adierazi duenez, ontziola erosi ondoren, Udalak berreskuratze eta kontsolidazio lanak egingo ditu, eraikinaren sendotasuna eta egonkortasuna bermatzeko.

"Baina eraikinaren berreskuratzea ez ezik, ontziolan gune bizi bat sortu nahi dugu. Espazio horretan ontziak konponduko dira, eta itsasoarekin lotutako hainbat jarduera antolatuko dira", esan du Zalduak.

Lan horiek egiteko bi urteko epea markatu dutela esan du alkateak.

Ondoren, Kultura batzordeko buru Lourdes Salsamendik hartu du hitza eta adierazi du proiektu oso interesgarria dela Mutiozabal ontziolarena, eta dagoeneko hainbat gestio egin dituela, bertan egin daitezkeen jarduerak-eta aztertzeko: "Jende askoren ekarpena espero dut egitasmo eder hau aurrera ateratzeko, eta nahi nuke herritarrek proiektua bere egitea".

Prentsaurrekoa bukatzeko, Denis Itxasok eta Jose Angel Zalduak eskerrak eman dizkiete eraikinaren jabeei, eta adierazi dute oso erraza izan dela haiekin ados jartzea.

Ontziolaren garrantzia
Oriok itsasoarekin lotura handia izan du betidanik. Arrantza eta kirol arraunketaz aparte, Oriok badu ontzigintzarekin erlazionatutako tradizio garrantzitsu bat. Herrigunean 8 ontziolatik gora egon izan dira historian zehar, eta horietatik Mutiozabalgo ontziola da gaurko egunera iritsi den bakarra.

Udaletxe parean, kostako errepidearen eta itsasadarraren artean dago Mutiozabal ontziola. Han hasi zen lanean Antonio Mutiozabal 1919an. Ontziola habearte bakarreko nabea da, banaketarik gabe eta Orioko erriora ematen duen arrapala dauka. XX. mendean zurezko ontzigintzan aritu ziren ontziolan, eta handik atera ziren baxurako arrantzako hainbat ontzi: Padre Lerchundi, San Antonio, San Nicolás, Madre Guadalupe...

1990ean Untzi Museoak Francisco Carrera "Txanka"ri, garai hartako jabeari, Erdi Aroko baleontzi bat eraikitzea eskatu zion. 1991 eta 2007 artean Untzi Museoko erakusketa iraunkorrean egon zen baleontzi hura, eta gaur egun Gipuzkoako Foru Aldundiaren biltegian gordeta dago.

Orioko ontziola balore handikoa da historia eta ondare aldetik. Zurezko ontziak egiten aritzen ziren erriberako ontziolak pixkanaka desagertzen joan dira, eta hau da Gipuzkoan geratzen den bakarra. Euskal ontzigintzaren tradizioaren erakusle bikaina da. Euskal Herriko beste ontziola tradizional garrantzitsua Lekeitioko Mendietakoa da, Kultur ondare izendapena duena.

http://untzimuseoa.eus/images/itsas_memoria_07/25_olaberria-olaizola.pdf








Actualización a 19/04/2016: Lo que comentaba (http://viviendoapesardelacrisis.blogspot.com/2015/09/donostia-san-sebastian-ciudad-del.html), que se están empezando a apuntar a hipsterismo:



Menú ballenero y de sidrería?!? WTF?!?





http://www.sanjuan2016.eu/ 


Actualización a 29/04/2016: Bonita foto:
http://aboutbasquecountry.eus/2015/11/19/tres-citas-de-que-nos-interesan-de-una-forma-especial-en-donostia-2016-dss2016-eklektika/
 


Actualización a 12/05/2016: Ayer estuve aquí:
http://www.diariovasco.com/costa-urola/201605/11/mutiozabal-ontziola-ontzigileei-buruz-20160511001150-v.html


















































































Sobre la autora:
http://www.gipuzkoakomuseoak.net/museos/noticias/noticia.php?id=es&Nnoticia=1415109695&Nmuseo=1259067868



https://es-la.facebook.com/notes/aquarium-donostia-san-sebasti%C3%A1n/mutiozabal-constructores-navales-del-oria-1775-1931/915592141785123/


Mis notas durante la charla:
-Astillero de calidad y producto diferenciado.
-Aprende de los franceses (los más potentes de la época junto con los ingleses).
-Actividad entre Orio y Usurbil.
-Fondos en el almacén del Aquarium.
-Proyecto Mutiozabal.
Y mis fotos, ya fuera:






Después de la presentación se estuvo hablando sobre convocar una reunión para tratar de marcar un plan de ruta para la restauración de los astilleros y crear un centro de interpretación.
P.D: La concejala de cultura de Orio me confirmó que están en contacto con y tienen referencia de Albaola.
Bien! A ver...


Actualización a 07/06/2016:
http://www.diariovasco.com/culturas/201606/07/gorriak-ikusi-genituen-islandian-20160607104239.html
«Gorriak ikusi genituen Islandian, baina pozik gaude emaitzarekin»
-‘Euskal baleazaleen triskantza’ dokumentala astearte honetan aurkeztuko dute Donostiako San Telmo museoan
N. A. | DONOSTIA
7 junio 201611:01

400 urte ia isilpean eman ondoren, iaz, urteurrenaren harira, sekulako interesa piztu zuen Euskal Herrian 1615ean Islandian erahil zituzten euskal baleazaleen kondairak. Egin ziren han eta hemen jardunaldiak, argitaratu ziren liburuak, aurkeztu ziren ikus-entzunezko proiektuak... Horietako bat da gaur arratsaldean, 19:00etan, Donostiako San Telmo museoan emango den ‘Euskal balezaleen triskantza’ dokumentala. Sarrera doakoa da eta amaieran solasaldia izango da egileekin.

Gogoan ekoizpen etxean eta Suhar arkeologiak elkarlanean prestatu eta garatutako proiektuak bi ildo zituen. Bata zen 1615eko uda amaitzear zela erahilak izan ziren 32 arrantzale haien istorioa ezagutzera ematea. Bestea, berriz, urpeko arkeologiari dagozkion teknikak erabilita, Islandiako fiordo batean urperatuta geratu ziren ontzien aztarnak aurkitzen saiatzea eta, dokumentuak miatuz zein gertakari hura oso presente izaten jarraitzen duen Islandiako adituen laguntzaz, gertatutakoari buruz dakiguna zabaltzea.

Donostiara gaur helduko den dokumentala eman da honezkero Gipuzkoako zenbait herritan, eta egileak pozik daude harrerarekin, emaitzaren pozik dauden bezala. 2015eko irailean egindako lan gogorrak izan du, horrenbestez, saria. «Esperientzia oso gogorra izan zen», dakar gogora Ander Arrese eta Beñat Iturrioz arkeologoekin batera proiektua aurrera atera duen Eñaut Tolosa dokumentalgikeak. Lehendik ere urria zuten aurrekontua –’crowfunding’ bidez lortutako diruz eta erakunderen batzuen laguntzaz osatua– hankaz gora gelditu zitzaien alegia Islandiara heldu orduko, ezusteko baten kontura. Dena bertan behera utzi beharrean, baina, aurrera jarraitu zuen seiko taldeak, zeuzkaten baliabideak guztiz murriztuta eta batere erosotasunik gabe.

«Zerbait aurkitu dugu»
«Dokumentalak egitea beti da gauza penosoa, baina Islandian gorriak pasa genituen» dio Tolosak. Ez, noski, Martin de Villafranca kapitain gazteak eta gainerako baleazale erahilek bezain gorriak, nahiz eta haiek egindako bidea, eta haiek egindako garaian, irailean, berregin. Dokumentalak, hain zuzen, ontziak ekaitz batean galdurik itsasgizon haiek lehorrean ihesi eman zituzten azken egunetako ibilerak irudikatzen ditu, marrazki bizidunen bitartez.

Gertaera historikoak era horretan kontaturik, garaiko Euskal Herriko eta Islandiako testuingurua hemengo eta hango adituei egindako elkarrizketen bidez osatu dute. Besteak beste, elkarrizketatu dituzte Ragnar Edvarsson, Islandiako Unibertsitatean Arkeologian Doktorea eta euskal baleazaleek utzitako ondare arkeologikoa biltzen aitzindaria, eta Magnus Rafnson historialaria.

Biak ere erreferentzia nagusietakoak dira Islandian bizi-bizirik jarraitzen duen gertakariaren inguruko ikerketetan eta, Eñaut Tolosak dioenez, «oso ondo hartu gintuzten. Gurearekin zerikusi handirik ez duen hango erritmo lasaiean, baina disposizio oso onarekin».

Esan bezala, ikus-entzunezko lana osatzeaz gain, espedizioaren beste helburua zen balezaleen aztarna arkeologikoak topatzen saiatzea. Eta aurkitu omen dute zerbait... Aurkikuntzaren berri dokumentalean bertan ematen denez, ezin pista handirik aurreratu ikusleek bertatik bertara ezagutuko dituzten notiziei buruz. «Ez dira gauza handi eta ikusgarriak, baina azken batean aurkikuntza arkeologiko gehienak horrelakoak izaten dira, aurrera egiten eta istoria osatzen laguntzen duten zantzu txikiak», dio Eñaut Tolosak. Zerbait izango da, dena den, euren aurkikuntzan oinarrituta Ragnar Edvarssonek lanean jarraitzeko asmoa badu... Erantzuna, nahi izanez gero egileen beraien ahotik, gaur arratsaldean Donostiako San Telmo museoan.


https://balezaleak.com/


Actualización a 08/06/2016: Ok, ayer estuve en la presentación, proyección y posterior charla:
http://www.santelmomuseoa.com/index.php?option=com_flexicontent&view=items&id=136&Itemid=8&lang=es&ide=47608 

Estuvo bien, la verdad, y surgieron varios temas interesantes:
-Buceo en aguas frías:
http://viviendoapesardelacrisis.blogspot.co.uk/2014/04/mi-primera-inmersion-con-traje-seco.html

-Miembros de Continuo Renacer implicados en el proyecto:
http://viviendoapesardelacrisis.blogspot.co.uk/2013/12/continuo-renacer.html 

-Cartografía submarina:
http://viviendoapesardelacrisis.blogspot.co.uk/2013/10/cartografia-submarina.html
http://viviendoapesardelacrisis.blogspot.co.uk/2015/01/puntos-de-inmersion.html

No hay comentarios:

Publicar un comentario